Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına ilişkin rehberde yaptığı kapsamlı değişikliklerin ardından Borsa İstanbul’da bazı hisselerde satış baskısı belirgin şekilde arttı. 28 Ağustos’taki düzenleme sonrasında üç işlem gününde toplam 84 hisse en az bir kez taban fiyatı görürken, 20’den fazla şirketin hissesi en az iki kez taban seviyeye geriledi.
Yeni kurallar özellikle serbest fonların belirli hisselerde taşıyabileceği yoğunlaşma oranlarını sınırlandırırken, fonların mevcut portföylerini yıl sonuna kadar yeni limitlere uyumlu hale getirmesi gerekiyor.
Serbest fonların hisse yoğunlaşmasına yeni sınır
SPK’nın 28 Ağustos tarihli düzenlemesine göre, bir serbest fonun portföyünde ayrı ayrı yüzde 5’in üzerinde ağırlığa sahip hisselerin toplamı yüzde 20’yi aşamayacak.
BIST 30 kapsamındaki hisseler bu sınırlamanın dışında tutuldu.
Düzenleme tarihi itibarıyla yeni limitlerin üzerinde pozisyon taşıyan fonların söz konusu pozisyonlarını artırmasına izin verilmeyecek. Limit aşımının en az üçte birinin 31 Ekim’e, üçte ikisinin 30 Kasım’a kadar giderilmesi ve fonların 31 Aralık 2026 itibarıyla tamamen uyumlu hale gelmesi gerekiyor.
Üç işlem gününde 84 hisse taban gördü
Yeni düzenlemenin açıklanmasının ardından Borsa İstanbul’da çok sayıda hissede sert satışlar görüldü.
Haftanın ilk işlem gününde 30 şirketin hissesi taban seviyeye gerilerken, ikinci işlem gününde de 30 hissede taban fiyat görüldü. Üçüncü işlem gününün sabah saatlerinde ise 17 hissenin taban serisini sürdürdüğü izlendi.
Üç işlem gününün tamamı dikkate alındığında en az bir kez taban fiyatı gören hisse sayısı 84’e ulaştı. 20’den fazla şirket hissesi ise bu dönemde en az iki kez taban seviyeye indi.
Hedef Holding, Peker GYO, Aksu Enerji, Koç Metalurji ve Hatsan üç işlem günü üst üste taban olan hisseler arasında yer aldı. Bu hisselerde üç günlük toplam kayıplar yaklaşık yüzde 24,8 ile yüzde 27 arasında gerçekleşti.
Fonların bazı hisselerdeki payları gerilemeye başladı
Uyum süreciyle birlikte bazı portföy yönetim şirketlerinin hisse pozisyonlarında değişiklik yaptığı KAP bildirimlerine yansıdı.
Pusula Portföy Üçüncü Hisse Senedi Serbest Fonu’nun Katılımevim’deki payı yüzde 25,18’den yüzde 24,68’e geriledi.
Tera Portföy Hisse Fonu’nun Manas Enerji’deki payı yüzde 10,12’den yüzde 9,06’ya düşerken, Pusula Portföy Para Piyasası Fonu’nun Pasifik Eurasia’daki payı yüzde 17,82’den yüzde 3,74’e indi.
Söz konusu işlemlerin tamamının yalnızca yeni düzenlemeden kaynaklandığına ilişkin doğrudan bir ayrım bulunmamakla birlikte, fonların yıl sonuna kadar belirlenen portföy limitlerine uyum sağlaması gerekiyor.
Bazı yatırım fonlarında çift haneli kayıplar
Borsadaki satış dalgası bazı yatırım fonlarının getirilerine de yansıdı.
28 Ağustos sonrasındaki dönemde TEFAS’ta işlem gören fonlar arasında en yüksek kayıp yüzde 34 ile Bulls Portföy İkinci Serbest Fonu’nda görüldü.
Pusula Portföy Birinci Değişken Fonu yüzde 17,83, Pusula Portföy Mutlak Getiri Hedefli Hisse Senedi Serbest Fonu yüzde 17,21 ve One Portföy Dördüncü Serbest Fonu yüzde 16,13 değer kaybetti.
Aynı dönemde yabancı hisse senetlerine ağırlık veren Philip Portföy Birinci Serbest Fonu yüzde 10’un üzerinde getiri sağlarken, Atlas Portföy Serbest Fonu’nun getirisi yüzde 5,59 oldu.
Fonlardan net 10,67 milyar TL çıktı
SPK’nın yeni fon rehberinin açıklanmasının ardından yatırım fonlarında toplam net para çıkışı 10 milyar 669 milyon 226 bin TL olarak hesaplandı.
En yüksek nakit çıkışı 28,1 milyar TL ile Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’nda gerçekleşti. Yapı Kredi Portföy İkinci Para Piyasası Serbest Fonu’ndan 14,27 milyar TL, Garanti Portföy Para Piyasası Fonu’ndan 13 milyar TL ve Deniz Portföy Para Piyasası Fonu’ndan 11,1 milyar TL çıkış kaydedildi.
Buna karşılık Tera Portföy Hisse Senedi Fonu’na (THF) 21,7 milyar TL, İş Portföy Üçüncü Serbest Fonu’na ise 10 milyar TL net para girişi gerçekleşti.
Büyük yatırımcıların fonlardaki payları açıklanmaya başladı
Yeni düzenlemeyle TEFAS’ta işlem gören fonlarda yüzde 30’un üzerinde paya sahip yatırımcıların kimlikleri ve fon içindeki oranlarının açıklanmasına yönelik yeni yükümlülükler de devreye girdi.
İlk açıklamalarda Barclays Bank’ın İş Portföy Üçüncü Serbest TL Fonu’nda yüzde 83,96 paya sahip olduğu görüldü.
Emin Evim’in Garanti Portföy Para Piyasası Katılım Serbest Fonu’ndaki payı yüzde 40,84, Katılımevim’in Pusula Portföy İkinci Katılım Hisse Senedi Serbest Fonu’ndaki payı ise yüzde 50,86 olarak açıklandı.
TT Mobil İletişim Hizmetleri’nin İş Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’ndaki yüzde 35,08’lik payı sıfırlanırken, Türkiye Diyanet Vakfı’nın Aktif Portföy Para Piyasası Katılım Fonu’ndaki payı yüzde 59,65 olarak kaydedildi.
Fonların yeni portföy limitlerine uyum için pozisyonlarını 31 Aralık’a kadar yeniden düzenlemesi gerektiğinden, özellikle serbest fonların yüksek ağırlık taşıdığı hisselerdeki KAP bildirimleri ve portföy değişimleri önümüzdeki dönemde yakından izlenecek.
