Pay Piyasası’nda halen uygulanan T+2 takas sisteminden T+1 modeline geçişe yönelik hazırlıkların sürdüğü belirtiliyor. Yeni modele geçilmesi halinde hisse senedi işlemlerinde nakit ve menkul kıymet transferlerinin daha kısa sürede tamamlanması, yatırımcıların varlıklarına daha hızlı erişmesi ve piyasada operasyonel verimliliğin artması bekleniyor.
Pay Piyasası’nda T+1 Hazırlıkları Sürüyor
Borsa çevrelerinde, Pay Piyasası’nda mevcut T+2 takas sisteminin T+1 modeline dönüştürülmesine yönelik çalışmaların devam ettiği ifade ediliyor. Sürecin sağlıklı şekilde tamamlanabilmesi için piyasa üyelerinin test ortamlarında uyum çalışmalarını sürdürdüğü belirtiliyor.
Takas süresinin kısaltılmasına yönelik hazırlıklar, hem yatırımcıların işlem sonrası varlıklarına daha hızlı ulaşabilmesi hem de piyasa altyapısının uluslararası uygulamalarla daha uyumlu hale gelmesi açısından önem taşıyor.
T+2 ve T+1 Takas Sistemi Nedir?
Borsa işlemlerinde kullanılan “T” ifadesi, işlemin gerçekleştiği günü ifade eder. Mevcut T+2 takas sisteminde, hisse senedi alım satım işlemlerine ilişkin nakit ve menkul kıymet transferleri işlem tarihinden iki iş günü sonra tamamlanır.
T+1 sisteminde ise bu süre bir iş gününe iner. Böylece işlem gerçekleştikten sonra takas süreci daha kısa zamanda sonuçlanır. Örneğin pazartesi günü yapılan bir hisse senedi alım işlemi, T+2 sisteminde çarşamba günü tamamlanırken, T+1 modelinde salı günü sonuçlanır.
Yatırımcılar Nakit ve Menkul Kıymetlere Daha Hızlı Erişecek
T+1 takas sistemine geçilmesiyle birlikte yatırımcıların hisse senedi satışından elde ettikleri tutara erişim süresi kısalacak. Mevcut sistemde bugün satılan bir hissenin bedeli iki iş günü sonra kullanılabilir hale gelirken, T+1 uygulamasında bu süre bir iş gününe düşecek.
Bu değişiklik, yatırımcıların fonlarını daha hızlı değerlendirebilmesine imkân tanıyacak. Aynı şekilde menkul kıymet transferlerinin de daha kısa sürede tamamlanması, işlem sonrası bekleme süresini azaltacak.
Karşı Taraf Riski Azalacak
Takas süresinin kısalması, piyasa işlemlerinde oluşabilecek karşı taraf riskinin azaltılması açısından da önem taşıyor. T+2 sisteminde işlem tarihi ile takas tarihi arasında iki iş günü bulunurken, T+1 sisteminde bu süre yarıya inecek.
Sürenin kısalması, tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesine ilişkin risklerin daha kısa zaman aralığında yönetilmesini sağlayacak. Bu durum piyasa güvenliği ve işlem sonrası süreçlerin etkinliği açısından önemli bir avantaj olarak görülüyor.
Aracı Kurumların Operasyonel Yükü Azalabilir
T+1 sistemine geçiş, aracı kurumlar açısından da bazı değişiklikleri beraberinde getirecek. Daha kısa takas süresi, teminat ve operasyon süreçlerinin yeniden düzenlenmesini gerektirecek.
Bununla birlikte sistemin işler hale gelmesiyle aracı kurumların bazı teminat ve operasyon maliyetlerinde düşüş yaşanabileceği değerlendiriliyor. Takas sürecinin kısalması, işlem sonrası mutabakat ve kaynak yönetimi süreçlerinde daha hızlı hareket edilmesini sağlayacak.
Uluslararası Standartlarla Uyum Güçlenecek
T+1 takas sistemi, küresel sermaye piyasalarında giderek daha fazla uygulama alanı buluyor. Dünyanın en büyük sermaye piyasalarından biri olan ABD, 2024 yılında T+1 takas modeline geçmişti.
Pay Piyasası’nda benzer bir modele geçilmesi, Türkiye sermaye piyasalarının uluslararası standartlarla uyumunun artırılması açısından da önem taşıyor. Böylece yabancı yatırımcılar açısından işlem sonrası süreçlerin daha öngörülebilir ve hızlı hale gelmesi bekleniyor.
Piyasa Likiditesinin Daha Etkin Kullanılması Bekleniyor
T+1 modelinin devreye alınmasıyla yatırımcıların nakit ve menkul kıymetlerine daha hızlı ulaşması, piyasadaki likiditenin daha etkin kullanılmasına katkı sağlayacak. Satış sonrası elde edilen nakdin daha kısa sürede kullanılabilir hale gelmesi, yatırımcıların yeni işlemlere daha hızlı yönelmesine imkân verecek.
Pay Piyasası’nda takas süresinin kısalmasıyla birlikte yatırımcılar, aracı kurumlar ve piyasa altyapısı açısından daha hızlı işleyen bir işlem sonrası yapı oluşturulması hedefleniyor. T+1 sistemiyle hisse senedi işlemlerinde takas süresi iki iş gününden bir iş gününe inecek.
