Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında mağduriyetlerin giderilmesine yönelik yasal çerçeve bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülüyor. 9 Ekim’de Meclis Başkanlığı’na sunulan kanun teklifi, tasfiye sürecindeki fonlardan etkilenen yatırımcılara net yatırım tutarı esas alınarak 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasını ve sürecin hukuki güvenceye kavuşturulmasını hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında toplanan Beşinci Fon Koordinasyon Kurulu Toplantısı’nın ardından kamuoyuyla paylaşılan yol haritasına göre, düzenlemenin yasalaşması durumunda hak sahiplerine yönelik ara ödemeler ekim ayı bitmeden başlayacak.
1 Milyon TL Sınırı ve Öncelik Kriterleri
Yeni düzenleme kapsamında yapılacak ara ödemelerde spekülatif kazançlar değil, yatırımcıların sisteme yatırdığı net ana para miktarı baz alınacak. Uygulamada küçük yatırımcılar ve para piyasası fonları öncelikli sırada yer alacak.
Yatırdığı ana parayı daha önceki işlemlerle tamamen geri almış olan kişiler bu ödeme mekanizmasından yararlanamayacak. Ana parasının bir kısmı fonda kilitli kalan yatırımcılara ise 1 milyon liraya kadar nakit aktarımı yapılacak. Alacağı 1 milyon liranın üzerinde olan mudilerin de ilk aşamada tavan tutar olan 1 milyon TL’lik kısmı tahsil etmesi sağlanacak. Yapılan ara ödemeler ilerleyen aşamalarda nihai mahsuplaşma hesabına dahil edilecek. Hukuk dışı işlemler yürüttüğü ya da manipülatif haksız kazanç sağladığı tespit edilen şüpheliler ise ödeme kapsamının tamamen dışında tutulacak.
Kamu Kaynağı Kullanılmayacak, TMSF’ye Ek Yetkiler Verilecek
Ödemelerin finansmanında bütçeden veya kamu kaynaklarından tek bir kuruş dahi harcanmayacağını vurgulayan Cevdet Yılmaz, kaynak planlamasının üç ana ayaktan oluştuğunu belirtti:
- Tasfiye edilen fonların bünyesinde bulunan ve hızla nakde çevrilebilecek menkul ve gayrimenkul varlıklar,
- Başsavcılık ve TMSF koordinasyonunda şüphelilerden tahsil edilen haksız ve fahiş kazanç iadeleri,
- Sorumlu kişi ve şirketlerin mal varlıklarının satışı ve değerlendirilmesinden elde edilen gelirler.
Sürecin hızlandırılması amacıyla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) el konulan varlıkları süratle nakde dönüştürebilmesi için özel yetkiler tanınacak. Her bir fon için bağımsız hesap yönetimi uygulanarak 131 fon adına 131 ayrı hesap açıldı. Haksız kazanç iadeleri ve varlık satışları için de ortak bir genel havuz hesabı oluşturuldu. Kaynağı yetersiz kalan fonlarda, genel havuzdan aktarım yapılması veya mevcut nakdin en düşük alacaklıdan başlanarak tabana yayılması yöntemleri uygulanacak.
40,5 Milyar Liralık İlk Tasfiye Paketi Hafta Sonu Tamamlanıyor
Fon Koordinasyon Kurulu’nun verilerine göre; A1 Portföy, Bulls Portföy ve Pardus Portföy bünyesindeki fonlarda yatırımı bulunan 43 bin 643 kişiye Ziraat Bankası aracılığıyla 6,4 milyar liralık ilk ödeme yapıldı. Bu üç portföy yönetim şirketine ait geriye kalan 49 fondaki 34,1 milyar liralık tasfiye operasyonunun bu hafta sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor. Böylece 66 fonda yer alan 45 bin 745 hak sahibine toplam 40,5 milyar liralık ayni ve nakdi aktarım sonuçlandırılmış olacak.
Yasal düzenlemenin Meclis Genel Kurulu’ndan geçmesinin ardından tasfiye sürecindeki diğer 65 fona yönelik ara ödemeler devreye alınacak. Soruşturma kapsamında 7 portföy yönetim şirketi ve 131 fona tedbir uygulanırken, bu fonların toplam fon portföyünün yüzde 7,7’sini oluşturduğu ve 455 bini aşkın yatırımcıyı doğrudan etkilediği kaydedildi. Olağan tasfiyeyi kabul eden ilk üç şirketin ardından Tera Finansal Yatırımlar Holding, Pusula, Hedef ve Atlas portföy yönetim şirketlerine ilişkin süreçler devam ediyor. Atlas Portföy ile olağan tasfiye görüşmelerinin olumlu sonuçlanması durumunda 58 bin yatırımcının daha hızlı çözüm sürecine dahil edilmesi bekleniyor.
DDK İncelemesi Sürüyor, Bankalar Teknik Olarak Hazır
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla devreye giren Devlet Denetleme Kurulu (DDK), yaklaşık 15 denetmen ve müfettişle bağımsız finansal otoriteler dahil ilgili tüm kurumları kapsayan geniş çaplı bir inceleme yürütüyor. Hazırlanacak nihai raporla kurumsal açıklar ve kişisel sorumluluklar belirlenecek, gerek görülmesi halinde ilave yasal reformlar TBMM’ye sunulacak.
Düzenlemenin Meclis onayından geçmesi halinde ödemelerin derhal başlayabilmesi için altyapı tamamlandı. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Ziraat Bankası ve İş Bankası tüm teknik entegrasyonlarını bitirdi; yasanın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte 1 milyon liraya kadar olan ara ödemeler ekim ayı bitmeden hak sahiplerinin hesaplarına yatırılacak.
