Bireysel Emeklilik Sistemi’nde emeklilik hakkı kazanan katılımcı sayısı 487 bin 118’e yükselirken, toplam fon büyüklüğü 2026 yılının ilk yarısında 2,4 trilyon lirayı aştı. Sistemde en az 10 yıl kalan ve 56 yaşını dolduran katılımcılar, birikimlerini toplu olarak alabilecekleri gibi belirli aralıklarla düzenli ödeme seçeneğinden de yararlanabiliyor.
BES’ten emekli olanların sayısındaki artış, sistemin uzun vadeli tasarruf aracı olmasının yanı sıra emeklilik döneminde ek gelir sağlayan bir finansal modele dönüştüğünü gösterdi. Katılımcıların alabileceği ödeme tutarı; yatırılan katkı payına, sistemde geçirilen süreye, tercih edilen fonlara ve bu fonların getiri performansına göre değişiyor.
BES’te Emekli Olanların Sayısı 487 Bin 118’e Çıktı
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde gerekli yaş ve süre koşullarını tamamlayarak emeklilik hakkı kazananların sayısı 487 bin 118’e ulaştı. Katılımcılar, emeklilik hakkının ardından sistemde oluşan birikimlerini farklı yöntemlerle kullanabiliyor.
BES kapsamında emekli olabilmek için sisteme ilk giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalınması ve 56 yaşın doldurulması gerekiyor. Her iki şartı da yerine getiren katılımcılar, birikimlerinin tamamını tek seferde çekebiliyor veya programlı geri ödeme seçenekleriyle düzenli gelir elde edebiliyor.
BES’ten yapılan ödemeler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan emekli aylığından ayrı olarak gerçekleştiriliyor. Bu nedenle sistemden düzenli ödeme alan kişilerin elde ettiği gelir, kamuoyunda “ikinci emekli maaşı” olarak adlandırılıyor.
Ancak bu ödemenin tutarı her katılımcı için aynı olmuyor. Birikim miktarı, katkı paylarının ödeme sıklığı, fon dağılımı, yatırım getirileri ve seçilen ödeme süresi alınacak düzenli gelirin seviyesini belirliyor.
BES Fon Büyüklüğü 2,4 Trilyon Lirayı Geçti
Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki toplam fon büyüklüğü, 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla 2,4 trilyon liranın üzerine çıktı. Bu büyüklük, sisteme yapılan katkı paylarının yanı sıra fonlardan elde edilen yatırım getirilerini de kapsıyor.
Katılımcıların ödediği katkı payları, seçilen emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Fonların zaman içindeki performansı, emeklilik döneminde ulaşılacak toplam birikim üzerinde doğrudan etkili oluyor.
Sistemde uzun süre kalan ve düzenli katkı payı ödeyen katılımcılar, birikimlerini daha uzun bir yatırım döneminde değerlendirme imkânı buluyor. Fon tercihlerinin piyasa koşullarına ve katılımcının risk profiline uygun şekilde yapılması, birikimin seyri açısından önem taşıyor.
3 Milyon Liralık Birikim İçin Aylık Ödeme Örneği
Sigortacılık Eğitmeni Enver Şişeci’nin paylaştığı örneğe göre BES hesabında yaklaşık 3 milyon lira birikimi bulunan bir katılımcı, 10 yıllık geri ödeme planını seçmesi halinde aylık 30 bin liranın üzerinde ödeme alabiliyor.
Bu hesaplama örnek bir ödeme planını yansıtıyor. Gerçek ödeme tutarı, katılımcının toplam birikimine, ödeme dönemindeki fon getirilerine, seçilen geri ödeme süresine ve emeklilik şirketinin sunduğu modele göre farklılaşabiliyor.
Birikimin daha kısa sürede geri alınması aylık ödeme tutarını yükseltebilirken, daha uzun vadeye yayılan planlarda aylık ödemeler daha düşük seviyede kalabiliyor. Katılımcılar, emeklilik şirketlerinin sunduğu seçenekler arasından kendi mali ihtiyaçlarına uygun ödeme yöntemini belirleyebiliyor.
Fon Tercihi BES Birikimini Doğrudan Etkiliyor
BES’te yatırılan katkı payları, katılımcının tercih ettiği emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Fonların farklı varlık gruplarına yatırım yapması nedeniyle getiri ve risk düzeyleri de birbirinden ayrılıyor.
Altın, hisse senedi, borçlanma araçları, para piyasası veya değişken fonlar gibi seçenekler, piyasa hareketlerinden farklı oranlarda etkileniyor. Katılımcının yıllar içinde yaptığı fon değişiklikleri ve tercih ettiği dağılım, emeklilik tarihinde oluşacak toplam birikimin belirlenmesinde rol oynuyor.
Düzenli katkı payı ödenmesi tek başına sabit bir emeklilik geliri sağlamıyor. Katkıların hangi fonlarda değerlendirildiği ve bu fonların uzun vadeli performansı da alınabilecek ödeme miktarını şekillendiriyor.
18 Yaş Altı BES Fonları 100 Milyar Lirayı Aştı
Bireysel Emeklilik Sistemi’ne 18 yaşından küçüklerin katılımına imkân tanınmasının ardından çocuklar adına açılan sözleşmelerde de büyüme kaydedildi. Yılın ilk altı ayında 18 yaş altı katılımcılara ait fon büyüklüğü 100 milyar 713 milyon liraya ulaştı.
Aileler, çocuklarının eğitim giderleri ve gelecekteki finansal ihtiyaçları için erken yaşta birikim oluşturmak amacıyla BES’e yöneliyor. Yeni doğan çocuklar adına sözleşme düzenlenebilmesi, yatırım döneminin daha uzun bir zaman dilimine yayılmasını sağlıyor.
Erken yaşta başlatılan düzenli ödemeler, uzun vadede fon getirilerinden daha fazla yararlanılmasına imkân verebiliyor. Bu birikimler ilerleyen yıllarda eğitim, konut veya diğer mali ihtiyaçlar için kullanılabiliyor.
Çocuk adına açılan sözleşmelerde de katkı payları emeklilik yatırım fonlarında değerlendiriliyor. Birikimin büyüklüğü, yatırılan tutarların yanı sıra sözleşme süresi ve fon performansına göre şekilleniyor.
BES Devlet Katkısında Hak Ediş Oranları
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde katılımcı adına yatırılan devlet katkısının ne kadarının alınabileceği, sistemde kalınan süreye göre belirleniyor. İlk üç yıl içinde sistemden ayrılan katılımcılar, devlet katkısı hesabındaki tutardan yararlanamıyor.
Sistemde en az üç yıl kalıp altı yılı tamamlamadan ayrılanlar devlet katkısının yüzde 15’ini alabiliyor. Altı yılını dolduran ancak 10 yıldan önce ayrılan katılımcılar için hak ediş oranı yüzde 35 olarak uygulanıyor.
Sistemde 10 yıl kalan ancak 56 yaşını doldurmadığı için emeklilik hakkı kazanamayan katılımcılar, devlet katkısı hesabındaki tutarın yüzde 60’ına hak kazanıyor.
Devlet katkısının tamamından yararlanabilmek için sistemde en az 10 yıl kalınması ve 56 yaşın doldurulması gerekiyor. Emeklilik şartlarını sağlayan katılımcılar, devlet katkısı hesabındaki hak kazanılmış tutarın yüzde 100’ünü alabiliyor.
Vefat veya maluliyet halinde ise yaş ve süre şartları aranmadan devlet katkısının tamamına hak kazanılabiliyor. Vefat durumunda ödeme, sözleşme hükümleri doğrultusunda hak sahiplerine yapılıyor.
BES Birikimi Nasıl Alınır?
Emeklilik hakkı kazanan katılımcılar, birikimlerini almak için sözleşmelerinin bulunduğu emeklilik şirketine başvurabiliyor. Başvurunun ardından toplam birikim, devlet katkısı hak edişi ve uygulanabilecek vergi kesintileri hesaplanıyor.
Katılımcılar birikimlerinin tamamını toplu para şeklinde almayı tercih edebiliyor. Bunun yanında programlı geri ödeme planı seçilerek aylık, üç aylık veya belirlenen diğer dönemlerde düzenli ödeme alınabiliyor.
Gelir sigortası seçeneğinde ise birikimin belirli koşullar çerçevesinde düzenli gelire dönüştürülmesi mümkün olabiliyor. Ödeme modeli, katılımcının ihtiyaçları ve emeklilik şirketinin sunduğu ürünlere göre belirleniyor.
BES’ten Erken Ayrılmada Kesinti Uygulanabiliyor
Emeklilik şartlarını tamamlamadan BES’ten ayrılmak isteyen katılımcılar da emeklilik şirketlerine başvurarak birikimlerini talep edebiliyor. Ancak erken ayrılma halinde devlet katkısının tamamı alınamıyor.
Katılımcıya ödenecek devlet katkısı, sistemde kalınan süreye karşılık gelen hak ediş oranı üzerinden hesaplanıyor. Hak kazanılmayan bölüm katılımcıya ödenmiyor.
Vergi kesintisi ise mevzuatta belirlenen esaslara göre sistemden elde edilen getiri üzerinden uygulanıyor. Katılımcının ödediği ana katkı payları, fon getirileri ve hak kazanılan devlet katkısı, gerekli hesaplamaların ardından kendisine aktarılıyor.
BES’te Düzenli Ödeme Tutarı Nasıl Hesaplanıyor?
BES’ten alınabilecek düzenli ödeme miktarı hesaplanırken öncelikle katılımcının emeklilik tarihindeki toplam birikimi dikkate alınıyor. Birikimin kaç yıl boyunca ödeneceği ve ödemelerin hangi sıklıkta yapılacağı da aylık tutarı etkiliyor.
Fonların ödeme döneminde sağlayacağı getiri, birikimin değerini ve ödemelerin devamlılığını değiştirebiliyor. Bu nedenle aynı miktarda birikime sahip iki katılımcının farklı fon ve ödeme planları seçmesi halinde alacağı tutarlar birbirinden farklı olabiliyor.
Katılımcılar, emeklilik şirketlerinden mevcut birikimlerine göre hazırlanmış ödeme planlarını talep edebiliyor. Böylece toplu ödeme, programlı geri ödeme ve düzenli gelir seçenekleri arasında karşılaştırma yapılabiliyor.
