Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ağır ve tehlikeli iş kollarında çalışanlara erken emeklilik imkânı tanıyan Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) uygulamasında kapsamı genişleten bir düzenleme yaptı. Kamuoyunda “yıpranma payı” olarak bilinen sistemin, 2026 yılından itibaren daha fazla meslek grubunu kapsayacağı bildirildi.
Düzenleme ile birlikte bazı iş kollarında çalışan sigortalıların prim günlerine ek süre ilave edilmesi ve bu birikimin emeklilik yaşından düşülmesi yoluyla erken emeklilik hakkından yararlanabileceği belirtildi.
Fiili Hizmet Süresi Zammı Nedir, Ne Sağlıyor?
Fiili Hizmet Süresi Zammı, risk ve yıpranma düzeyi yüksek mesleklerde çalışan sigortalılara, çalıştıkları süreye ek prim günü kazandıran bir uygulama olarak biliniyor. Bu sistem kapsamında sigortalıların prim günlerine ilave süre ekleniyor ve bu ek süre, belirli şartlarla emeklilik yaşından düşülerek daha erken emeklilik imkânı sağlıyor.
Uygulama uzun yıllar boyunca özellikle madenciler, askerler ve polislerle öne çıkarken; sağlık personeli, basın çalışanları, itfaiyeciler ve ağır sanayi işçileri gibi farklı alanlarda görev yapan çalışanları da kapsıyor.
Prim Günlerine 60, 90 veya 180 Gün İlave Ediliyor
Yıpranma payı kapsamında yer alan iş kollarında yıllık 360 gün olan prim süresi, işin risk derecesine göre 60, 90 veya 180 gün artırılıyor. Örneğin yıllık 90 gün ilave hakkı bulunan bir meslekte çalışan bir kişinin 1 yıllık çalışması, 360 gün yerine 450 gün prim olarak kaydediliyor.
En Fazla 5 Yıl, Bazı İşlerde 8 Yıla Kadar Erken Emeklilik
Biriken ilave prim sürelerinin emeklilik yaşından düşülmesiyle erken emeklilik hakkı doğuyor. Bu kapsamda çalışanların en fazla 5 yıl erken emekli olabildiği, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise bu sürenin 8 yıla kadar çıkabildiği ifade edildi.
Yıpranma Payı Kapsamındaki Meslekler
Fiili Hizmet Süresi Zammı uygulamasından yararlanabilen meslek grupları arasında sağlık çalışanları, basın mensupları, yer altı işçileri, güvenlik güçleri, ağır sanayi çalışanları ve itfaiyeciler bulunuyor.
Sağlık alanında doktorlar, hemşireler, ebeler, hasta bakıcılar, röntgen teknisyenleri ve ambulans şoförleri için yıllık 60 gün ilave süre uygulandığı belirtildi. Basın kartı sahibi gazeteciler ve medya çalışanları da sistem kapsamında yer alıyor.
En yüksek yıpranma payına sahip grup ise yer altı maden işçileri olarak öne çıkarken, bu grupta yıllık 180 gün yani 6 aya kadar ilave prim hakkı bulunduğu aktarıldı. Askerler, polisler, MİT personeli ve ceza infaz koruma memurları da Fiili Hizmet Süresi Zammı kapsamındaki meslekler arasında sayıldı.
Ayrıca demir-çelik tesislerinde görev yapanlar ile cıva ve asit gibi zararlı maddelerle çalışan ağır sanayi işçileri ile yangınla mücadele eden itfaiye personelinin de yıpranma payı uygulamasından yararlandığı belirtildi.
2026’da Yıpranma Payı Kapsamına Eklenen Yeni Sektörler
Yeni düzenleme kapsamında 2026 yılından itibaren yıpranma payı kapsamına alınan sektörler de açıklandı. Buna göre çimento fabrikalarında çalışanlar, alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar, cam sanayi işçileri ve dökümhane çalışanları da Fiili Hizmet Süresi Zammı uygulamasından yararlanabilecek.
